Γράμμα 10

Από το βιβλίο "«Γράμματα σε Μία Νεαρή Φίλη»"

   Ένας αγρότης εδώ κοντά είχε ένα κουνέλι ολοζώντανο και ζωηρό. Του το ‘χε φερει η γυναίκα του κι εκείνος το σκότωσε. Και λίγα λεπτά αργότερα,  έγδερναν εκείνο που λίγο πριν ήταν ζωντανό και τα μάτια του έλαμπαν. Εδώ στην Αμερική, όπως και σ' άλλα μέρη στον κόσμο, συνηθίζουν να σκοτώνουν τα ζώα· δεν τους το απαγορεύει η θρησκεία. Στην Ινδία όπου για αιώνες τα παιδιά -τουλάχιστον στο Νότο ανάμεσα στους Βραχμάνους- μαθαίνουν να μη σκοτώνουν και πόσο σκληρό είναι το να σκοτώνουν, υπάρχουν παιδιά που όταν μεγαλώσουν αναγκάζονται από τις συνθήκες ν' αλλάξουν όλη τους την αγωγή σε μια νύχτα. Τρώνε κρέας και γίνονται αξιωματικοί του στρατού, έτοιμοι να σκοτώσουν και να σκοτωθούν. Μέσα σε μια νύχτα όλες τους οι αξίες αλλάζουν. Ένα πρότυπο παιδείας που υπήρχε αιώνες, ανατρέπεται κι ένα άλλο παίρνει τη θέση του. Δεσπόζει τόσο πολύ η επιθυμία να είναι κανείς ασφαλής - με τον ένα ή τον άλλο τρόπο - που ο νους θα προσαρμόσει τον εαυτό του σε κάθε πρότυπο που μπορεί να του δώσει ασφάλεια και σιγουριά. Αλλά δεν υπάρχει ψυχολογική ασφάλεια, κι όταν κανείς το καταλάβει πραγματικά αυτό, τότε υπάρχει κάτι τελείως διαφορετικό που δημιουργεί το δικό του τρόπο ζωής. Αυτός ο τρόπος ζωής δεν είναι κάτι που μπορεί να το κατανοήσει ή να το αντιγράψει κανείς. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να κατανοήσει και να αντιληφθεί την ίδια την ανασφάλεια, πράγμα που φέρνει τη δική του ελευθερία. 

   Η γη είναι όμορφη κι όσο περισσότερο το συνειδητοποιείς αυτό τόσο πιο όμορφη είναι. Τα χρώματα, οι αποχρώσεις του πράσινου, του κίτρινου. Είναι εκπληκτικό τι ανακαλύπτει κανείς όταν μένει μόνος του με τη γη. Ανακαλύπτει όχι μόνο τα έντομα, τα πουλιά, το γρασίδι, τις ποικιλίες των λουλουδιών, τους βράχους και τα δέντρα, αλλά, αν τα αγαπάει, και τις σκέψεις τους. Δεν μένουμε ποτέ μόνοι με οτιδήποτε. Με τους εαυτούς μας ή με τη γη. Είναι εύκολο να μείνεις μόνος με μια επιθυμία, χωρίς να της αντισταθείς ηθελημένα: ούτε να την αφήσεις να ξεφύγει μέσα από κάποια δραστηριότητα· ούτε να της επιτρέψεις να εκπληρωθεί· ούτε να δημιουργήσεις το αντίθετό της με κάποια δικαιολογία ή καταδικάζοντάς την, αλλά να μείνεις μόνος μαζί της. Αυτό φέρνει μια πολύ παράξενη κατάσταση στην οποία  δεν υπάρχει κανένα είδος ηθελημένης δράσης, γιατί αυτή είναι που δημιουργεί αντίσταση και σύγκρουση. Μένοντας  μόνος σου με μια επιθυμία είναι κάτι που φέρνει μεταμόρφωση της ίδιας της επιθυμίας. Παίξε μ' αυτό κι ανακάλυψε τι συμβαίνει. Μην πιέσεις τίποτα, αλλά ερεύνησέ το ανάλαφρα.

   Εκπαίδευση! Τι εννοούμε μ' αυτή τη λέξη; Μαθαίνουμε να γράφουμε και να διαβάζουμε, αποκτούμε κάποιο επάγγελμα που χρειάζεται για να βγάζουμε το ψωμί μας, κι ύστερα μας πετάνε στη ζωή. Από τα παιδικά μας χρόνια μας λένε τι να κάνουμε, τι να σκεφτούμε κι έτσι οι επιδράσεις από την κοινωνία και το περιβάλλον μάς διαμορφώνουν βαθιά μέσα μας.

   Αναρωτιόμουν αν θα ήταν δυνατό να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους εξωτερικά και ν' αφήσουμε το μέσα τους ελεύθερο. Μπορούμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να είναι εσωτερικά ελεύθεροι, να είναι για πάντα ελεύθεροι; Γιατί μόνο μέσα στην ελευθερία μπορεί να είναι δημιουργικοί, άρα ευτυχισμένοι. Αλλιώς η ζωή είναι μια βασανιστική ιστορία, μια μάχη μέσα κι έξω. Για να είσαι όμως εσωτερικά ελεύθερος χρειάζεται εκπληκτική φροντίδα και σοφία, αλλά είναι τόσο λίγοι εκείνοι που βλέπουν τη σημασία αυτού του πράγματος. Νοιαζόμαστε για καθετί το εξωτερικό κι όχι για τη δημιουργικότητα. Αλλά για ν' αλλάξει αυτή η κατάσταση πρέπει να υπάρξουν τουλάχιστον λίγοι που θα καταλάβουν την αναγκαιότητα αυτής της αλλαγής και που αυτοί οι ίδιοι θα φέρνουν αυτή την ελευθερία μέσα τους... Ο κόσμος είναι παράξενος!...

   Εκείνο που έχει σημασία είναι η ριζική αλλαγή τού υποσυνείδητου, αλλά καμία συνειδητή πράξη, που είναι αποτέλεσμα θέλησης, δεν μπορεί ν' αγγίξει το υποσυνείδητο. Καθώς η θέληση δεν θα μπορέσει ν' αγγίξει τις υποσυνείδητες επιδιώξεις, επιθυμίες, παροτρύνσεις, ο συνειδητός νους πρέπει να υποχωρήσει, να μείνει ακίνητος και να μην προσπαθήσει να βιάσει το υποσυνείδητο σύμφωνα με κάποιο, το οποιοδήποτε μοντέλο δράσης. Το υποσυνείδητο έχει το δικό του μοντέλο δράσης, το δικό του πλαίσιο όπου μέσα σ’ αυτό λειτουργεί. Αυτό το πλαίσιο δεν μπορεί να σπάσει από καμία εξωτερική δράση, και η θέληση είναι εξωτερική δράση. Αν αυτό το δει και το καταλάβει κανείς πραγματικά,  ο εξωτερικός νους μένει ακίνητος κι επειδή δεν υπάρχει αντίσταση φτιαγμένη από τη θέληση, τότε θα ανακαλύψει ότι το επονομαζόμενο υποσυνείδητο αρχίζει να ελευθερώνει τον εαυτό του από τους ίδιους του τους περιορισμούς. Μόνο τότε υπάρχει μια ριζική μεταμόρφωση ολόκληρης της ανθρώπινης ύπαρξης.

“ Ο ομιλητής είναι εντελώς ασήμαντος - είναι σαν ένα οποιοδήποτε εργαλείο, σαν ένα τηλέφωνο „
© 2013 Krishnamurti Library of Athens, all rights reserved.