Γράμμα 8

Από το βιβλίο "«Γράμματα σε Μία Νεαρή Φίλη»"

 Τι ομορφιά που υπάρχει σ’  ένα ποτάμι! Μια χώρα δίχως ένα πλούσιο και πλατύ ποτάμι, δεν είναι χώρα. Να κάθεσαι στην όχθη του ποταμού αφήνοντας τα νερά να κυλούν μπροστά σου κι εσύ να παρακολουθείς τους ελαφρούς κυματισμούς τους· ν' ακούς τον παφλασμό τους στην όχθη· να βλέπεις τα σχέδια που φτιάχνει ο άνεμος πάνω στο νερό· να βλέπεις τα χελιδόνια ν' αγγίζουν το νερό, και το νερό να παγιδεύει τα έντομα· και μακριά, απέναντι, στην άλλη άχθη, οι ανθρώπινες φωνές ή ο ήχος του φλάουτου που παίζει κάποιο αγόρι στην σιγαλιά της νύχτας, που ησυχάζει κάθε θόρυβο γύρω σου. Για κάποιο λόγο το νερό μοιάζει να σε εξαγνίζει, να καθαρίζει τη σκόνη από τις χθεσινές αναμνήσεις και να δίνει στο νου την ποιότητα της δικής του καθαρότητας, καθώς το νερό είναι από μόνο του καθαρό. Το ποτάμι δέχεται τα πάντα -υπόνομους, ψοφίμια, τις βρωμιές των πόλεων απ' όπου περνάει- και παρόλα αυτά καθαρίζει τον εαυτό του μέσα σε λίγα χιλιόμετρα· δέχεται τα πάντα παραμένοντας αυτό που είναι χωρίς να νοιάζεται για το καθαρό ή το ακάθαρτο ή να τα ξεχωρίζει. Μόνο οι γούρνες κι οι νερόλακκοι μολύνονται αμέσως, γιατί τα νερά τους δεν είναι ζωντανά, δεν κυλάνε όπως στα πλατιά, μυρωμένα, τρεχούμενα ποτάμια. Ο νους μας είναι νερόλακκος που βρωμίζει γρήγορα. Αυτή η μικρή γούρνα που τη λέμε «νου», κρίνει, ζυγίζει, αναλύει, αλλά παρόλα αυτά μένει πάντα μια μικρή λιμνούλα υπευθυνότητας.

   Η σκέψη έχει ρίζες, η ίδια η σκέψη είναι η ρίζα. Πρέπει ν' αντιδρά κανείς στα γεγονότα, αλλιώς είναι νεκρός· το πρόβλημα, όμως, είναι να φροντίζεις ώστε οι αντιδράσεις σου να μην απλώνουν τις ρίζες τους στο παρόν ή στο μέλλον. Η σκέψη δεν γίνεται να μην παρουσιάζεται, αλλά είναι ουσιαστικό να έχεις επίγνωσή της και να τελειώνεις μαζί της αμέσως. Το να σκέφτεσαι για τη σκέψη που έκανες, να την εξετάζεις, να τη στριφογυρίζεις, σημαίνει ότι την επεκτείνεις, της επιτρέπεις να ριζώσει. Είναι πολύ σημαντικό αυτό και πρέπει να το καταλάβεις. Το να κάθεσαι να βλέπεις πώς σκέφτεται ο νους για μια σκέψη είναι μία αντίδραση στο γεγονός που τη γέννησε. Αυτή η αντίδραση έχει θλίψη και λοιπά. Αν αρχίσεις: να νοιώθεις θλίψη, να σκέφτεσαι ότι το ίδιο μπορεί να ξανασυμβεί στο μέλλον, να μετράς τις μέρες κ.λπ. τότε αφήνεις τη σκέψη που έχει σχέση με το γεγονός που συνέβη να ριζώσει. Ο νους, λοιπόν, δημιουργεί ρίζες κι ύστερα το πώς θα τις ξεριζώσεις γίνεται άλλο ένα πρόβλημα, άλλη μια ιδέα. Το να σκέφτεσαι το μέλλον, είναι το να έχεις ρίζες στο έδαφος της ανασφάλειας. 

   Για να είσαι πραγματικά μόνη, χωρίς χθεσινές αναμνήσεις και προβλήματα, αλλά μόνη κι ευτυχισμένη, για να είσαι μόνη χωρίς κανέναν εσωτερικό ή εξωτερικό εξαναγκασμό, πρέπει να μην αφήνεις το μυαλό ν' ανακατεύεται. Να είσαι μόνη. Να έχεις ένα αίσθημα αγάπης για τα δέντρα, προστατευτικότητας, και να 'σαι πάλι μόνη. Χάνουμε τα αισθήματά μας για τα δέντρα όπως χάνουμε και την αγάπη για τον άνθρωπο. Αν δεν μπορούμε ν' αγαπάμε τη φύση, δεν μπορούμε ν' αγαπάμε τον άνθρωπο. Οι θεοί μας έχουν γίνει τόσο μικροί κι ασήμαντοι, όπως και η αγάπη μας. Ζούμε μέσα στη μετριότητα, αλλά υπάρχουν τα δέντρα, οι ανοιχτοί ουρανοί και τα ανεξάντλητα πλούτη της γης.

   Πρέπει να 'χεις έναν καθαρό νου, έναν ελεύθερο αδέσμευτο νου. Αυτό είναι ουσιαστικό, γιατί δεν μπορεί να έχεις έναν καθαρό, διεισδυτικό νου, αν υπάρχει οποιοδήποτε είδος φόβου. Ο φόβος θολώνει το νου. Αν ο νους δεν αντιμετωπίσει μόνος του τα προβλήματα που έχει φτιάξει ο ίδιος, τότε δεν είναι καθαρός και βαθύς νους. Το ν' αντιμετωπίσει τις ιδιομορφίες του, να έχει επίγνωση τι τον παρακινεί βαθιά κι εσωτερικά, ν' αναγνωρίζει όλα αυτά χωρίς καμιά αντίσταση, σημαίνει ότι είναι ένας βαθύς και καθαρός νους. Μόνον τότε μπορεί κανείς να έχει έναν ευαίσθητο νου κι όχι απλώς έναν κοφτερό νου. Ο ευαίσθητος νους είναι αργός, διστακτικός· δεν είναι ένας νους που συμπεραίνει, κρίνει ή διατυπώνει θεωρίες. Η ευαισθησία αυτή είναι ουσιαστική. Ο νους πρέπει να ξέρει ν' ακούει και να περιμένει. Να ψαρεύει στα βαθιά. Η ευαισθησία δεν είναι κάτι που θ' αποκτηθεί στο τέλος, είναι μια ιδιότητα του νου που πρέπει να υπάρχει από την πρώτη στιγμή. Μπορείς να την έχεις, αρκεί να της δώσεις μια πραγματική και βαθιά ευκαιρία ν' ανθίσει. Μπορεί να πάει κανείς σε βάθος και να κατανοήσει, μόνο όταν ερευνά το άγνωστο· δεν δέχεται τίποτα σαν δεδομένο· δεν κάνει υποθέσεις για οτιδήποτε και είναι ελεύθερος να ανακαλύπτει. Αλλιώς, μένει στην επιφάνεια. Εκείνο που έχει σημασία δεν είναι ν' αποδείξεις αν μια άποψη είναι σωστή ή λάθος, αλλά ν' ανακαλύψεις την αλήθεια.

   Μπορεί να δει κανείς τη σημασία της αλλαγής ή την αλήθεια της αλλαγής μόνο όταν υπάρχει «αυτό που πραγματικά είναι». «Αυτό που πραγματικά είναι», δεν είναι διαφορετικό από εκείνον που το σκέφτεται. Εκείνος που σκέφτεται είναι ακριβώς «αυτό που πραγματικά είναι»· εκείνος που σκέφτεται δεν είναι κάτι χωριστό από «αυτό που πραγματικά είναι».

   Δεν είναι δυνατόν να έχει κανείς γαλήνη, αν θέλει ή ελπίζει οτιδήποτε για το μέλλον. Το παραμικρό να θελήσεις κουβαλάει πίσω του βάσανα και η ζωή, γενικά, είναι γεμάτη από «θέλω»· ακόμα και μόνο ένα πράγμα να θέλεις, σε οδηγεί σε ατέλειωτο μαρτύριο. Για να ελευθερώσει ο νους τον εαυτό του από τούτο το ένα που θέλει, ακόμα και για να δει μόνο ετούτη την επιθυμία, χρειάζεται προσοχή κι αυτό είναι πολύ σοβαρή δουλειά. Όταν την ανακαλύψεις, μην την αφήσεις να σου γίνει πρόβλημα. Όταν παρατείνεις ένα πρόβλημα, το αφήνεις να ριζώσει. Μην τ' αφήνεις να ριζώσει. Εκείνο που επιθυμούμε, είναι αυτό -και μόνο αυτό- που φέρνει πόνο. Αυτό σκοτεινιάζει τη ζωή, φέρνει απογοήτευση, πόνο. Να 'χεις απλώς επίγνωση του πράγματος που επιθυμείς και να το αντιμετωπίζεις με απλότητα.

“ Ο ομιλητής είναι εντελώς ασήμαντος - είναι σαν ένα οποιοδήποτε εργαλείο, σαν ένα τηλέφωνο „
© 2013 Krishnamurti Library of Athens, all rights reserved.